Thư sinh giết giặc bằng ngòi bút

     

Nguyễn Đình Chiểu là công ty thơ to con của non sông ta trong gắng kỉ XIX. Ông vẫn sống giữa 1 thời kì lịch sử biến rượu cồn và nhức thương của dân tộc. Cuộc sống của ông đầy thảm kịch xót xa. Ông là 1 trong những nhà nho chân chính đã dạy cho chúng ta bài học về kiểu cách sống và ứng xử: quá lên mọi xấu số để sống đẹp, sống trong thân thương và chán ghét phân minh, rõ ràng. Trong bài bác thơ "Than đạo", ông viết:

"Chở bao nhiêu đạo thuyền ko khẳm.

Đâm mấy thằng gian cây bút chẳng tà".

Hai câu thơ thổ lộ một ý niệm văn chương của Đỗ Chiểu. ‘Thuyền ” là hình ảnh ẩn dụ nói tới văn thơ với sự nghiệp văn chương. "Đạo " là đạo đức, đạo lí có tác dụng người. Văn chương là chở đạo, chớ từng nào đạo thuyền không khẳm, thuyền cũng chẳng đầy. Sức cất đạo đức, đạo lí của chiến thuyền văn chương là khôn cùng to phệ và vô tận.

‘Thằng gian ” là một khái niệm mang tính chất lịch sử. Trong cơ chế phong loài kiến thối nát, dưới triều Nguyễn là bọn bất lương, lũ lừa thầy phản bội bạn, kẻ ác, kẻ xấu, bất nhân bất nghĩa. Khi thực dân Pháp cho cướp vn thi thằng gian là giặc Pháp và đồng chí việt gian bán nước, lũ đầu mặt hàng giặc. Chữ "đâm" với chữ "thằng" mô tả một thể hiện thái độ quyết liệt, đầy căm thù và khinh thường bỉ. Câu "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà" nghĩa là mang thơ văn để đánh địch, tấn công quyết liệt, đánh cho cùng thì ngòi cây viết (bút lông) cũng không mòn, không cùn, không tù, càng tấn công càng sắc.

hai câu thơ thể hiện một ý niệm văn chương văn dĩ tải đạo văn hoa có mục tiêu giáo dục to lớn; nhà thơ có thiên chức lấy thơ văn có tác dụng vũ khí pk để đảm bảo đạo đức, nêu cao chính nghĩa, ngăn chặn lại mọi kẻ thù của nhân dân. Nguyễn Đình Chiểu xuyên suốt đời sẽ sống với sáng tác vị một ý niệm văn chương cao đẹp mắt như thế.

Nguyễn Đinh Chiểu quan niệm văn chương là phi thuyền "chở đạo", chở từng nào đạo cũng không khẳm, cũng ko đầy bởi lẽ vì ông đề cao chức năng giáo dục của văn chương. Thiên chức của văn chương nhằm mục tiêu giáo dục đức hi sinh, lòng vị tha, nghĩa thủy phổ biến của con người, tôn vinh đạo đức với đạo lí của dân chúng như trung, hiếu, tiết, hạnh:

“Trai thời trung, hiếu làm dầu,

Gái thời tiết hạnh là câu trau bản thân ”.

(Truyện Lục Vân Tiên)

người xưa quan tiền niệm bản chất của thi ca nghệ thuật là "có ích dụng mang đến đời", nó có công dụng "khuyến thiện, trừng ác", đóng góp thêm phần chấn hưng đạo đức, bồi dưỡng nhân tâm, tôn vinh nhân nghĩa.

Nguyễn Đình Chiếu là 1 trong những nhà nho chân chính, yêu thương nước yêu đương dân, vì vậy "đạo" nhưng mà ông kể đến mang câu chữ nhân dân, tích cực và lành mạnh tiến bộ:

“Sự đời thề chết thật đôi tròng thịt,

Lòng đi dạo xin tròn một tấm gương

Lời thơ xác minh "lòng đạo" với quyết tâm của nhà thơ. Thà đui mù, tật căn bệnh nhưng tình cảm, tấm lòng của ông vẫn trong sáng thuỷ chung với đời, vẫn lo đến dân, đến nước. "Đạo" mà chiến thuyền thi ca của Nguyễn Đinh Chiểu chở mãi vẫn ko đầy chính là tư tưởng nhân văn và niềm tin yêu nước phòng xâm lăng.

Một đời thơ của Đỗ Chiểu không chỉ là quan niệm "Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm" mà lại ông còn luôn luôn luôn trung ương niệm "Đâm mấy thằng gian cây viết chẳng tà". Càng "đâm", càng vạch mặt chỉ tên phần đa "thằng gian", bè phái bất lương, bất hiếu, bất trung, bọn lừa thầy bội nghịch bạn, thì ngọn cây bút thơ càng sắc đẹp nhọn. Công ty thơ đề xuất yêu ghét rõ ràng; thơ ca phải mang tính chiến đấu trên lập ngôi trường nhân dân với dân tộc, bởi vì đạo hiếu trung, vì chưng nhân nghĩa:

“Mến nghĩa bao đành bội nghịch nước

có nhân sao nỡ phụ tình công ty

Trong làng mạc hội phong con kiến mục nát, đạo lí suy đồi thì bên thơ "đâm mấy thằng gian" để bảo đảm nhân nghĩa, tạo cho nhân nghĩa vằng vặc chói loà như nhị vầng nhật nguyệt. Khi đất nước bị ngoại bang xâm lăng, là kẻ sĩ, cần yếu để quân thù tải chuộc, lợi dụng:

"Thầy ta chẳng khứng sĩ Liêu

Xông hai con mắt quăng quật liều mang lại đui".

Là thái độ khinh bỉ, gạch mặt chỉ tên đàn bán nước, ước vinh, lũ xu nịnh, tham lam ngơi nghỉ đời: Ắ,Sống chi đua nịnh theo đời - nay vinh mai nhục mang lời thị phi". Nh­ưng Nguyễn Đình Chiểu không phải là tín đồ chỉ gồm ghét, chỉ gồm bất đúng theo tác, chỉ tất cả một lòng bảo vệ "đạo", bảo vệ "nhân nghĩa" và "thiên luân". Tuy vậy bị mù, ống đã nhìn rõ mọi việc, hầu như sự khiếu nại bằng toàn bộ mối contact vơi nhân dân. Ông khổng ớ ẩn. Ông sẽ trực diện dùng ngòi bút sắc và nhọn nhân nghĩa nhằm không dứt đấu tranh cùng với giặc, với lũ buôn dân phân phối nước, bằng quyết trọng tâm "Đâm mấy thằng gian cây bút chẳng tà".

quan niệm văn chương như trên trên đây của Nguyền Đinh Chiểu rất gần với lí tư­ởng thẩm mĩ của tín đồ xưa: "Văn chương phái hữu ích cho thiên hạ... Một số loại văn chư­ơng làm sáng đạo lí... Là nhiều loại văn chương vĩnh viễn tồn tại sinh sống đời... Văn vẻ xu nịnh thì hại mang lại mình, vô ích mang đến người"... (Cố Viêm Vũ, đời Thanh...)

quan niệm văn chương của Nguyễn Đình Chiểu "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà" là đề cao tính chiến đấu, mà về sau Bác Hồ bao gồm một cách nói new mẻ:

“Nay nghỉ ngơi trong thơ nên bao gồm thép / nhà thơ cũng phải ghi nhận xung phong”.

cầm lại, hai câu thơ:

"Chờ bao nhiêu đạo thuyền ko khẳm;

Đâm mấy thằng gian cây bút chẳng tà".

cho thấy thêm quan niệm văn chương với sứ mệnh trong phòng thơ trước, cuộc sống là đúng đắn, tiến bộ. Cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu vẫn phán ánh một bí quyết trung thực cao đẹp ý niệm văn chương ấy.

3. Vào truyện "Lục Vân Tiên", đơn vị thơ Nguyễn Đình Chiểu đã sáng chế ra hai thế giới nhân vật trái chiều nhau, thể hiện sâu sắc ý tưởng hàm cất trong hai câu thơ ấy. Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga, vương vãi Tử Trực, Hớn Minh, ông Quán, ông Ngư, Lão Bà, đái Đổng... Là phần lớn con tín đồ giàu lòng nhân nghĩa, tôn vinh đạo lí có tác dụng người, khinh thường danh lợi, nạp năng lượng ở thuỷ chung. Mỗi nhân vật là 1 tấm gương sáng tiêu biểu cho một lớp bạn trong buôn bản hội được bên thơ ngợi ca.


Bạn đang xem: Thư sinh giết giặc bằng ngòi bút


Xem thêm: Tám Nghìn Một Trăm Linh Năm, Cách Đọc, Viết Đúng Số Tự Nhiên, Chữ Số La Mã


Xem thêm: Tiếng Anh Lớp 6 Looking Back Trang 56 Unit 11, Looking Back Tiếng Anh Lớp 6 Unit 11 Trang 56


Vân Tiên là một anh hùng nghĩa hiệp sãn sàng xả thân để tương trợ nhân dân:

"Tôi xin ra sức anh hào,

Cứu fan cho khỏi lao đao buổi này !".

"Cứu người" là nhằm "chở đạo" cùng để cứu người, Vân Tiên đã "bẻ cây có tác dụng gậy", "đánh tan tập thể cướp" khiến cho tên tướng tá giặc Phong Lai "thác rày thân vong". Nguyễn Đình Chiểu đã"đâm mấy thằng gian" với vớ cá sức khỏe và sự coi thường bỉ như thế!

vương Tứ Trực đã mắng nhiếc phụ vương con Võ Thể Loan:

"Chẳng hay tín đồ học sách chi,

Nói sao đa số tiếng kì cục khó nghe ".

Đó là ngôn ngữ của đạo lí lên án mọi phường bất nghĩa, bất nhân. Và này cũng là thể hiện thái độ "Đâm mấy thằng gian cây bút chẳng tà ” của Nguyền Đình Chiểu.

Ông Ngư phảng phất một nhà nho “lánh đục tìm kiếm trong" sống cuộc sống ung dung nhàn rỗi "Tắm mưa, chải gió vào vời Hàn Giang". Phi thuyền của ông Ngư đâu chỉ để câu cá, đánh cá nhưng là chiến thuyền nhân nghĩa "chở đạo" rất đáng để tự hào. Các bạn xúm lại tương hỗ Vân Tiên bị nạn: "Hối con vầy lửa một tiếng | Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày", ông ao ước được nuôi nấng, nuôi nấng người cô đơn, mù mù "Sớm hôm hẩm hút một nhà mang đến vui". Nguyễn Đình Chiểu ca tụng Ngư ông, một con fan trọng nghĩa coi thường tài bởi những vần thơ "chở đạo" hết sức hồn hậu:

"Ngư rằng: Lòng lào chẳng mơ,

Dốc lòng nhân ngãi há hóng trá ơn.

Nước trong cọ ruột sạch mát trơn,

Một câu danh lợi bỏ ra sờn lòng đây!

Cha bé Võ rứa Loan đẩy Vân Tiên vào hang. Sau mấy ngày trơ tráo đói khát, tay chân rã tách khỏng sao lết đi nổi thì quý ông đã chạm chán lão Tiều. Lão mở gói cơm mang đến ăn, săn sóc với toàn bộ tình thương. "Lão ra mức độ lão cõng Tiên về nhà". Cử chỉ và hình ảnh ấy cực kỳ đẹp sáng tín đồ đạo lí "Thương tín đồ như thể yêu quý thân

Kiều Nguyệt Nga không chỉ là là một đàn bà "vóc ngọc mình vàng mà còn là con người trọng chữ "lề" trong ứng xử, biết sống với phấn đấu đến cùng cho sự thuỷ thông thường trọn tình vẹn nghĩa. Nữ được mọi fan tấm tắc ngợi khen và xứng đáng được tận hưởng hạnh phúc:

“Nguyệt Nga là gái ngày tiết trinh

dung nhan phong quận chúa hiển vinh rõ ràng".

nhân loại nhân vật máy hai vào truyện thơ "Lục Vân Tiên" là bầy bạc ác tinh ma, bất nhân bất nghĩa ở đời. Là tên gọi Thái sư quỷ quyệt độc ác. Là cha con Võ núm Loan tráo trở, trơ trẽn, vô liêm sỉ. Là Trịnh Hâm, Bùi Kiệm gian manh, xấu xa. Ai đã trói tiểu Đồng vào cội cây làm cho mồi mang lại cọp? ai đã đẩy Vân Tiên xuống sông giữa tối tối? ai đó đã bỏ Vân Tiên vào hang yêu mến Tòng cho bị tiêu diệt đói? ai đã âm mưu đưa Kiều Nguyệt Nga cống giặc Ô Qua? tội trạng của chúng hồ hết không thoát khỏi lưới trời lồng lộng? võ công đà chết trong nhục nhã! "Thái Sư cách chức về nhà làm dân", "Trịnh Hâm là đứa bạo thần" đà bị trói giữa triều đình, bị đuổi về đơn vị rồi bị sóng thần dìm chết trên mẫu Hàn Giang. Và đây là hình ảnh "nhà nho" Bùi Kiệm:

"Con fan Bùi Kiệm ngày tiết dê,

Ngồi chai té mật như sề giết trâu ".

Sự dơ dáy nhuốc quan yếu nào nói hết! Nguyễn Đình Chiểu viết: "Làm người ai nấy thì đừng bất nhân". Lũ gian tà, bất nhân đã biết thành trừng phạt. Bên thơ đà gạch mặt chỉ thương hiệu trước "tòa án lương tâm", ổông sẽ khinh bỉ cùng căm giận "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà".

tứ tưởng nhân ngãi của Nguyễn Đình Chiểu càng tỏa sáng trong phần văn thơ yêu nước. Có mang "đạo" mang trong mình một nội dung bắt đầu khi "súng giặc đất rền - lòng dân trời tỏ", lúc giặc Pháp xâm lược nước nhà ta. "Đạo" của mọi fan là biết "Mến nghĩa có tác dụng quân chiêu mộ", quyết không lượng thứ “lũ treo đầu dê bán thịt chó", sẵn sàng chuẩn bị xả thân vì sự nghiệp ,ẩđoạn kình", "bộ hổ" để cứu giúp nước cứu vớt nhà. Điều đó mang lại thấy: Nhân tức thị yêu nước, "đạo " mà con thuyền văn chương chở, nên chở là lòng yêu nước thương dân, là lòng căm thù đàn giặc chiếm nước và buôn bán nước, là quyết trung khu không team trời chung với chúng:

"Ngựa nghĩa còn cứu nhà nước cũ

Làm người sao nỡ phụ quê hương"

(Ngựa tiêu sương)

"Bờ cõi xưa đà phân tách đất khác

nắng sương ni há nhóm trời chung!"

(Xúc cảnh)

Nguyễn Đình Chiểu đã đạt những lời thơ cảm động nhất để mệnh danh và viếng những nhân vật đánh Pháp như Trương Định, Phan Tòng... Những anh hùng "nghìn nam huyết rỡ":

"Dấu đạn hãy chìm tàu bạch quỷ,

khá gươm thêm rạng thẻ hoàng môn".

- "Giúp đời dốc trọn trang nam giới tử

ngay lập tức chúa nào lo giờ nghịch thần".

(Thơ điếu Trương Định)

"Văn tế nghĩa sĩ đề nghị Giuộc" là bài xích văn tế tốt nhất trong những bài văn tế cổ kim của ta. Nguyễn Đình Chiểu đã dựng nên một tượng đài bi lụy về fan nông dân yêu thương nước tấn công Pháp giữa chũm kỉ XIX. Lòng yêu nước với ý chí quá cảm của mình đã khiến cho giặc Pháp khiếp vía kinh hồn kinh hồn:

"Kẻ đâm ngang fan chém ngược khiến cho mã tà, ma nỉ hồn kinh;

bầy hè trước, bạn bè ó sau, trói kệ tàu thiếc tàu đồng súng nổ".

Sống với chết vì đại nghĩa là chiếc "đạo" lớn ở đời, để lại tiếng thơm muôn đời, được dân chúng mến mộ:

"Thác mà lại trả sông núi rồi nợ, danh thơm đồn sáu thức giấc chúng phần đông khen;

Thác mù ưng đình miếu nhằm thờ, tiếng ngay lập tức trải muôn đời ai ai cũng mộ".

“Đâm mấy thằng gian cây bút chẳng tà", thứ 1 Nguyễn Đình Chiểu vén mặt lên án, kết tội giặc Pháp đã nâng tới đánh chiếm đất nước ta, giết tín đồ cướp của, gây nên bao lầm lỗi tày trời:

"Phạt cho tới người hèn kẻ khó, thâu của cù treo;

Tội chẳng tha con nít, bầy bà, đốt công ty bắt thứ !”

... Nhắc mười mấy năm trời khốn khó, bị khảo, bị tù, bị đầy, bị giết,

trẻ già nghe như thế nào xiết đếm tên;

Đem bơ tấc bơi lội mòn quăng quật liễu, hoặc sông, hoặc biển, hoặc núi, hoặc rừng,

quen kỳ lạ thảy đa số rơi nước mắt"

(Văn tế nghĩa sĩ trận vong Lục tỉnh)

Nổi nhức thương của nhân dân cấp thiết nào kể xiết. Từng lời văn tế như thấm đầy máu với lệ, sôi nổi căm hờn. Từ ngày "Tây qua cướp đất; dựng tân trào tạo nợ ân oán cừu ", bọn "phụ tình nhà", bè phái "làm bội phản nước" vẫn núp nhẵn "cờ tam sắcẻt của bầy đàn "bạch quỷ" để buôn bán nước ước vinh. Nguyễn Đình Chiểu đang ghét cay ghét đắng, đã mỉa mai, khinh bỉ chúng:

"Sống làm chi theo quân tà đạo, quăng vừa hương, xô bàn độc,

thấy lại thêm buồn;

sinh sống làm đưa ra ở lính mã tà, phân tách rượu lạt, gậm bánh mì,

nghe càng thêm hổ!"

(Văn tế nghĩa sĩ yêu cầu Giuộc)

Nguyễn Đình Chiểu tuy nếm trải nhiều bất hạnh, lại sống trong một giai đoạn lịch sử hào hùng đen tối và đau thương của dân tộc, thay mà ông đã nhìn đúng hướng đi của lịch sử vẻ vang và duy trì trọn tấm lòng son sắt sáng sủa ngời. Thơ văn của ông đã vượt lên bao gồm cả mặt tư tưởng và nghệ thuật để "chở đạo" cùng "đâm mấy thằng gian", vừa chửi thẳng vào mặt những loại quân địch của dân tộc, vừa xác định và tụng ca những con người "sống tấn công giặc, thác cũng tấn công giặc...". Ông là 1 nhà nho chân chính, một mặt thu nhận được những tứ tưởng tích cực trong ghê sử, còn mặt khác – đa số đã "sống cuộc sống của quần chúng, thông cảm sâu sắc với quần chúng, và đã với quần chúng phấn đấu gian nan. Bao gồm quần chúng bắt buộc cù dũng mãnh đã tiếp sức đến Nguyễn Đình Chiểu, đến trí tuệ, mang đến tình cảm, cho tin tưởng và cả cho thẩm mỹ và nghệ thuật của Nguyễn Đình Chiểu" (Hoài Thanh).

bắt lại, hai câu thơ:

"Chở từng nào đạo thuyền ko khẳm,

Đâm mấy thằng gian cây viết chẳng tà"

đã diễn đạt một quan niệm văn chương sắc đẹp sảo, tiến bộ, một nhân cách văn hóa truyền thống cao đẹp ở trong phòng thơ mù khu đất Đồng Nai. Tuy bị mù loà, nhưng trung tâm hổn ông, tấm lòng ông "vầng vậc như sao Bắc Đẩu " (Báo Định Giang).

cuộc đời và thơ văn của Nguyền Đình Chiểu là bài xích ca nhân nghĩa, bài bác ca yêu nước chống xâm lăng. Ông là bên thơ, là "Thư sinh giết thịt giặc bằng ngòi hút..." như Tùng Thiện Vương vẫn ca ngợi; ông sinh sống mãi trong trái tim Tổ quốc với nhân dân ta.